|
Radboud
Radboud, ook wel Redbod of
Redbad (Fries), was de koning der Friezen van circa 680 tot
719. Hoewel het moeilijk is om te spreken van een koning of
heerser der Friezen was radboud wel een soort voorman of
Hertog van de Friezen.
Over zijn
jeugd is niets bekend. Zo ook zijn er veel speculaties over
zijn verdere leven en gaat zijn geschiedenis gepaard met
vele verhalen en mythes. Hoe het ook zij, dit gecombineerd
met de feiten hebben van Radboud een eeuwige held gemaakt.
Zo denkt men dat Radboud de zoon was van
Aldgisl
en van hem de 'troon' heeft geërfd. Hoe het ook zij, hoogst
waarschijnlijk is Radboud afkomstig uit een Friese adellijke
familie van die tijd. En Radboud heeft na het gezag van
Aldgisl de heerschappij
over de Friezen op zich genomen.
In 680 stierf Aldgisl
en kwam Radboud aan het licht. Zijn bewind begon echter
slecht. Voorheen waren de Franken hun macht al aan het
uitbreidden en was er al een strijd ontketend met de
Friezen. Aldgisl
wist bij deze Frankische expansie een einde te maken aan de
grens van Friesland. Maar toen Radboud het overnam had het
Frankische Rijk zich fors uitgebreid en begonnen zij opnieuw
met aanvallen jegens de Friezen. Het was de Frankische
hofmeier Pepijn van Herstal die het Friese land binnen
vielen. Dit alles gevolg met een aantal nederlagen voor de
Friezen dit plaats vonden tussen 688 en 695. De Slag bij
Dorestad is hier een van, waarbij de Friezen het castellum
bij Utrecht en een van de belangrijkste handelssteden van
Europa verloren aan de Franken.
Hierna sloten
Radboud en Pepijn van Herstal vrede. Dit door uithuwelijking
tussen de
dochter van Radboud,
Thiadsvind en de zoon
van Pepijn van Herstal, Grimoald. Over dit huwelijk is
verder weinig bekend. Alleen bekend is dat Grimoald later in
714 vermoord is, mogelijk door een Friese sluipmoordenaar.
Radboud deed bij deze vrede afstand van het gebied ten
zuiden van de Oude Rijn.
De vrede hield aan tot 714. Pepijn van Herstal overleed in
dit jaar en er ontstond een burgeroorlog in het Frankische
Rijk. Zo ook werd in dit jaar dus de zoon van Pepijn van
Herstal vermoord. Radboud zag zijn kansen en ging de strijd
opnieuw aan met de Franken. Zo wist hij al gauw Dorestad en
Utrecht te heroveren. Vervolgens voer hij in 716 de Rijn op
met een vloot waarna hij in de Slag bij Keulen overwinning
boekte op Karel Martel, de opvolger van Pepijn van Herstal.
De Friese overwinning en vreugde was groots. In Utrecht stak
men de geplaatste Frankische kerken in brand ter ere van het
herstel van het Heidense geloof en als opstand tegen de
Christelijke kerstening.
Radboud stelde opnieuw een groots leger samen en maakte al
plannen om het Frankische Rijk binnen te vallen. Echter werd
Radboud getroffen door een ernstige ziekte en overleed hij
in 719. Zijn opvolger is niet geheel bekend, maar men denkt
dat de Friese legeraanvoerder Poppo hem heeft opgevolgd.
Radboud zijn dood was een tragedie voor de Friezen, want na
zijn dood kon Karel Martel Friesland eenvoudig binnenvallen.
Radboud moest het doen met
zijn roem die hij heeft behaald op de Franken, maar heeft
dit nooit verder kunnen waarmaken dan hij zelf had gewild.
Ook gaat de legende dat Frankische missionaris Willibrord
ooit geprobeerd heeft om Radoud te dopen en te bekeren tot
het Christendom. De legenda gaat dat Radboud met een been in
de doopvont stond om geheel kopje onder te gaan toen hij aan
Willibrord vroeg of zijn ouders dan ook in de hemel
verkeerden. Willibrord antwoordde dat die in de hel waren
omdat zij 'lasteraars' waren, waarna Radboud zich bedacht en
weer weg ging. Hij verkoos dus een hiernamaals met zijn
voorouders.
|